روایتی تازه از زیست‌بوم استارتاپی ایران

اخبار
63
0

رقابت اقتصادی روزافزون در بین کشورهای جهان از یک سو و ارتقاء فناوری‌های ارتباطی از سوی دیگر، ‌باعث شده است تا کشورها در راستای توسعه اقتصادی خود علاوه بر توجه به منابع اقتصادی موجود، ‌به دنبال ایجاد فعالیت‌های اقتصادی نوین باشند.

 یکی از این فعالیت‌ها که اکثر کشورهای توسعه یافته و همچنین درحال توسعه به دنبال آن هستند، رشد و توسعه زیست‌بوم نوآوری و فناوری است. امروزه ارزش افزوده‌ای که یک زیست‌بوم فناوری و نوآوری پویا می‌توان ایجاد نماید به مراتب بیشتر از ارزشی است که منابع زیرزمینی می‌تواند برای یک کشور خلق کند.

اصلی‌ترین پیشران زیست‌بوم نوآوری و فناوری، سرمایه‌انسانی می‌باشد. در حال حاضر جوانان دارای مدارج عالی علمی در ایران به عنوان یک سرمایه عظیم تلقی می‌شوند. این منابع انسانی سرشار، اگر به صورت مناسب سازماندهی شوند،‌ یک فرصت کم نظیر برای توسعه زیست بوم فناوری و نوآوری کشور محسوب می‌شوند.

با این وجود، استفاده از این سرمایه ‌انسانی برای توسعه زیست بوم، نیازمند یک موتور محرک است. این موتور محرک از زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت افزاری تشکیل شده است.

زمانی می‌توان شاهد اثربخشی این عوامل و زیرساخت‌ها در توسعه زیست‌بوم نوآوری و فناوری بود که ایجاد و توسعه این زیرساخت‌ها در قالب یک استراتژی مشخص و توسط یک نهاد آشنا به ادبیات فناوری و نوآوری انجام گیرد.

در صورت تشکیل یک زیست بوم پویا و حرکت صحیح آن می‌توان به حل مشکلاتی از قبیل بیکاری، معضلات اجتماعی، وابستگی‌ افراطی به واردات امیدوار بود.

شکل‌گیری این زیست بوم و به عبارتی اکوسیستم، باعث جایگزینی روحیه کارآفرینی به جای روحیه کارمندی می‌ شود که خود می‌تواند بار بزرگی از روی بودجه عمومی بردارد.

ایجاد این زیست بوم در کشور بصورت موجی بالنده از اوایل دهه ۹۰ شمسی شکل گرفت و در شکل‌گیری آن، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به عنوان بازیگر اصلی این جریان مطرح و شناخته شد.

این معاونت تلاش کرد با شناخت دقیق ابعاد پدیده، نسبت به مدیریت، راهبری و هدایت آن و مهمتر از همه، بومی‌سازی فناوری اقدام کند، در این بین دانش و تجربه پارک فناوری پردیس به عنوان یک نهاد قدیمی در عرصه فناوری کشور و زیرمجموعه معاونت علمی و فناوری، در شکل‌گیری این پدیده اثر قابل توجهی داشت.

در این راستا مرکز شتابدهی نوآوری با دستور معاون محترم علمی و فناوری رییس جمهور، ذیل سازمان پارک فناوری پردیس، فعالیت خود را با محوریت کمک به شکل‌گیری و توسعه زیست‌بوم استارتاپی در کشور آغاز کرد.

 سیاست‌های این مرکز در مسیر راهبری و مدیریت این زیست‌بوم، بر مبنای توسعه همه جانبه زیست بوم استارتاپی کشور با محوریت بخش خصوصی و توسعه متوازن فعالیت استارتاپی در تمام استان‌های کشور استان‌های کشور برنامه ریزی شده است.

گسترش فعالیت‌ها در حوزه‌های مختلف فناوری به ویژه حوزه‌های دارای اولویت در کشور و تلاش برای ورود بازیگران بالقوه این عرصه به فعالیت‌های استارتاپی پایه‌گذاری شد و ترویج فرهنگ کارآفرینی و کمک به ایجاد و رشد استارتاپ‌های پایدار در کشور به عنوان دو هدف استراتژیک این مرکز مشخص شد.

 اهم اقدامات مرکز شتابدهی نوآوری برای تحقق اهداف فوق، در دو سرفصل کمک به برگزاری رویدادهای کارآفرینی و همچنین ایجاد و تقویت شتابدهنده‌های نوآوری خلاصه می‌شود.

با عنایت به اهمیت موضوع ترویج و فرهنگ‌سازی در زمینه فعالیت‌های استارتاپی و کارآفرینی مبتنی بر نوآوری در کشور و نیز عدم وجود تعریفی عملیاتی و نظری از زیست‌‌بوم استارتاپی و فعالیت‌های مرتبط با آن در سال‌های قبل، اولین محور تمرکز مرکز شتابدهی نوآوری بر حمایت از برگزاری رویدادهای کارآفرینی متمتمرکز شد.

بر این اساس، این مرکز تاکنون از ۴۰۰ رویداد کارآفرینی، حمایت مادی و معنوی به عمل آورده است. برگزاری رویداد‌ها در استان‌های مختلف کشور و حوزه‌های متنوع فناوری، افزایش مدل برگزاری رویدادها و به ویژه ایجاد مدل و برندهای داخلی، برگزاری رویدادها متناسب با شرایط و اقتضائات کسب و کاری کشور، از مهم‌ترین دستاوردهای این مرکز در زمینه حمایت از برگزاری رویدادهای کارآفرینی است.

از طرف دیگر، پس از برگزاری چندین رویداد با حمایت مرکز شتابدهی نوآوری در سال ۹۳ و ایجاد شرایط لازم برای شکل‌گیری و راه‌اندازی شتابدهنده‌های نوآوری، در مهرماه همان سال اولین شتابدهنده با حمایت مستقیم معاونت علمی و فناوری، فعالیت خود را به صورت رسمی آغاز کرد و در ادامه این روال، تاکنون از میان متقاضیان متعدد، ۶۰ شتابدهنده تاییدیه مرکز را اخذ نموده‌اند و از حمایت‌های تعریف شده معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، بهره‌مند شده‌‍اند.

 توسعه فعالیت‌های شتابدهی در استان‌ها و حوزه‌های مختلف فناوری به ویژه در حوزه‌های اولویت‌دار و حائز اهمیت در کشور همچون فناوری اطلاعات و ارتباطات، زیست‌فناوری، هوافضا، فناوری‌های همگرا، تولید محتوا، فناوری مالی، مکاترونیک، تجهیزات پزشکی و …،در سال‌های اخیر چشمگیر بوده است.

 ورود مجموعه‌های بزرگی همچون بانک‌ها و شرکت‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های صنعتی و مجموعه‌های تاثیرگذار دولتی و عمومی به عرصه فعالیت‌های استارتاپی اتفاق قابل تاملی در حوزه زیست بوم نوآوری کشور محسوب می‌شود.

 توسعه مدل‌های بومی شتابدهی متناسب با شرایط فرهنگی و کسب و کار کشور، اشتغال‌زایی برای دانش‌آموختگان و نخبگان کشور، ماندگاری نخبگان و در نهایت ایجاد کسب و کارهایی با شاخص‌های رشد و ارزش افزوده‌ای بالا، از جمله مهم‌ترین دستاوردهای مرکز شتابدهی نوآوری در زمینه حمایت از راه‌اندازی و توسعه فعالیت شتابدهنده‌ها است.

امید آن می‌رود در سالی که توسط مقام معظم رهبری، مزین به نام جهش تولید شده است، حمایت‌ها و اقدامات معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، منشأ تحقق این مهم در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان و ارتقا دستاورد‌های عرصه علم و فناوری کشور باشد.

*مدیرکل توسعه شعب و پردیس‌های پارک فناوری پردیس و رییس مرکز شتابدهی نوآوری

منبع: isti.ir